Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Αρχαιότητα. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Αρχαιότητα. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Πέμπτη 25 Φεβρουαρίου 2010

Δίολκος Κορίνθου




Ο "Δίολκος των νεών" υπήρξε ένα από τα σημαντικότερα έργα της μηχανικής των αρχαίων Ελλήνων, ο οποίος ένωνε τα δύο μεγάλα λιμάνια που υπήρχαν κατά την αρχαιότητα, αντί του Ισθμού της Κορίνθου. Τα λιμάνια αυτά ήταν οι Κεχρεές (Σαρωνικός κόλπος) και το Λέχαιον (Κορινθιακός κόλπος) . Ο Δίολκος κατασκευάστηκε για να αποφεύγουν τα πλοία τον περίπλου της Πελοποννήσου και την επικινδυνότητα που αντιμετώπιζαν οι ναυτικοί στον μανιασμένο κάβο Μαλέα.
Η κατασκευή του Δίολκου ήταν το αποτέλεσμα αρκετών αποτυχημένων αποπειρών διάνοιξης ενός ισθμού, ο οποίος θα ένωνε τους δύο κόλπους, αλλά ένα τέτοιο τεράστιο έργο ήταν φυσικό να μην ολοκληρωθεί ποτέ λόγω των δυνατοτήτων της εποχής.



 



Ο πρώτος που είχε την ιδέα διάνοιξης ενός Ισθμού ήταν ο γνωστός τύραννος της Κορίνθου, Περίανδρος (6 ος αιώνας π.χ. ) και τον ακολούθησαν οι: Δημήτριος ο Πολιορκητής, Ιούλιος Καίσαρας, αυτοκράτορες Γάϊος και Αδριανός, Γάϊος Καλιγούλας και ο Νέρωνας. Ο τελευταίος μάλιστα, το 67 π.Χ. πραγματοποίησε τα εγκαίνια της διάνοιξης του ισθμού σκάβοντας με μια χρυσή αξίνα και μεταφέροντας μια χούφτα χώμα, υπό τη συνοδεία της μπάντας.
Η κάθε αποτυχημένη απόπειρα επιδείκνυε στους επίδοξους κατασκευαστές του Ισθμού τη χρησιμότητα του Διολκού. 
Ενός λιθόστρωτου δρόμου που κατασκευάστηκε επί τυραννίας του Περίανδρου κι ένωνε τα δύο μεγάλα λιμάνια της Μεσογείου θάλασσας. Ο δρόμος αυτός χρησιμοποιήθηκε για τη "διίσθμιση" , το πέρασμα των πλοίων από το Σαρωνικό, στον Κορινθιακό Κόλπο. Το λιθόστρωτο του οποίου το ακριβές μήκος δε γνωρίζουμε, χρονολογείται στο 600 π.Χ. και εξακριβώθηκε από τα θραύσματα (κομμάτια) αγγείων και χαραγμένων γραμμάτων στις πλάκες που χρησίμευαν ως πινακίδες κυκλοφορίας.




Στο βάθος ο Κορινθιακός Κόλπος


Ο Δίολκος ήταν ένας δρόμος πλάτους 3,50 - 5,00 μέτρων, στη μέση του οποίου υπήρχαν αυλακώσεις που πάνω τους κυλούσαν οι πλατφόρμες, οι οποίες μετέφεραν τις τριήρεις και άλλα σκάφη. Οι αυλακώσεις αυτές (λούκια) ήταν δύο και ονομάζονταν "ολκοί" και σκοπός τους ήταν να μην εκτροχιάζονται οι πλατφόρμες με τα πλοία, ειδικά στις στροφές, καθώς η διαδρομή ήταν μεγάλη και ο δρόμος ελισσόταν ανάμεσα από λόφους. Από τα αυλάκια πήρε και το όνομά της η οδός Δίολκος (δυο λούκια). Δυστυχώς κατά τις ανασκαφές που έγιναν δεν βρέθηκε παρά μόνο ένα μικρό τμήμα της οδού και μέχρι στιγμής δεν έχουν βρεθεί τα ίχνη των μηχανισμών που χρησίμευαν να έλκουν οι δούλοι τις πλατφόρμες με τα σκάφη. Οι όγκοι των χωμάτων από τη διάνοιξη του Ισθμού, έχουν θάψει τα πάντα. Την ύπαρξη μηχανισμών γνωρίζουμε από τη μαρτυρία του Θουκυδίδη που αναφέρει ότι οι "πρώτοι που έφτασαν στον Ισθμό ήταν οι Λακεδαιμόνιοι και άρχισαν να κατασκευάζουν μηχανές για να σύρουν τα καράβια"...



Στο βάθος ο Σαρωνικός Κόλπος

  

  



Κορινθιακός Κόλπος



Στο σχεδιάγραμμα του Γερμανού ερευνητή Walter Werner, η διαπιστωμένη διαδρομή του Δίολκου.


Source:
http://www.kazam.gr/

Σάββατο 30 Μαΐου 2009

Η ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ ΙΙΙ


Ήρα και Προμηθέας

Έως αυτή τη στιγμή γυναίκες δεν έχουν εμφανιστεί στη γη. Ο Ζευς ζήτησε από τον Ήφαιστο (αδέλφια του ήταν οι Ιαπετίδες Άτλας, Επιμηθέας και Μενοίτιος) να δημιουργήσει μια γυναίκα γλυκιά και γοητευτική, την Πανδώρα.
Οι θεοί της έδωσαν ένα κουτί, μέσα στο οποίο έχουν όλοι βάλει κάτι βλαβερό, και της ζήτησαν να μην το ανοίξει. Έπειτα παντρεύτηκε εκείνον τον Επιμηθέα παρά τις προειδοποιήσεις του Προμηθέα. Βέβαια, η Πανδώρα το κουτί το άνοιξε και έτσι απλώθηκαν στη γη όλα τα κακά του κόσμου και ο Προμηθέας δέθηκε στον Καύκασο να ταϊζει τον αετό...


Αυτός λοιπόν είναι ο πρώτος σημαντικός μύθος τον οποίο όπως είπαμε δεν πρέπει να συνδυάζουμε με τη θρησκευτική ζωή. Ο μύθος αυτός αποτελεί κατά κάποιο τρόπο την έκφραση της προσπάθειας του ανθρώπου να κατανοήσει και να ερμηνεύσει αυτά που συμβαίνουν γύρω του. Οι άλλο μύθοι, ωστόσο, δεν έχουν ανάλογες προεκτάσεις.


Source: Anne Marie Buttin
Wikipedia.org


Απόσπασμα από τη «Μυθολογία» του Νίκου Τσιφόρου.

Από το χάος ξεπηδήσαμε κι έμεινε κατάλοιπο να μας παιδεύει μέχρι να ξαναγίνει χάος...Ένα πράγμα που πρέπει να 'ναι σκοτεινό, πηχτό ή νερουλό, μυστηριακό και άγνωστο. Άμα μάθουμε τι είναι, θα γίνουμε το ένα μας με το Θεό. Καλά και δεν το μαθαίνουμε. Ο Ησίοδος λέει ότι ήτανε ο Χώρος. Τρομάρα να του 'ρθει και του Ησίοδου, αλλά αφού το λέει, το λέμε. Κι ο Χώρος αυτός είχε μέσα του σε σπέρμα όλα όσα αποτελούνε το Σύμπαν. Οι πρόλογοι είναι κομμάτι αχάριστοι, αλλά δεν μπορείς να τους αποφύγεις. Μ' όλη τους την κουταμάρα, είναι βλέπεις κι απαραίτητοι. Να μη λέμε τη Μυθολογία σκέτα σαν παραμύθι, να της δώσουμε και μια μορφή. Μια αλήθεια. Όση αλήθεια μπορείς να βρεις μέσα στο μύθο. Και για να τιμήσουμε τη μνήμη του Ησίοδου, πρέπει να πούμε ότι η μυθολογική θεωρία του δεν ξεφεύγει και πολύ από την επιστημονική εξήγηση της Κοσμογονίας.
Οι θεωρίες του 'Εντιγκτον, του Λεμαίτρ, του Ρόσελ, του Χέρτζμπρουκ, του Μιλν, του Μεντζ, του Λαπλάς (πού να τις πούμε όλες) συγγενεύουν αρκετά με την Κοσμογονία του Ησίοδου. Κι εμείς που κάνουμε μυθολογία, θα ξεφύγουμε από την Επιστήμη.
"Εν αρχή ην το χάος", έτσι το θέλει κι ας λέει ο Όμηρος ότι πρώτος ήταν ο Ωκεανός που είχε παντρευτεί τη Θέτιδα. Ο Όμηρος ήταν ποιητής και ρομαντικός. Ό,τι γουστάρει το λέει. Κι άσε που μπορεί να του δίνανε και το Νόμπελ, έτσι κι έγραφε "μονοκοτυλήδονα"...


Κυριακή 10 Μαΐου 2009

Η ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ ΙΙ


Ο πιο σπουδαίος ελληνικός μύθος:
Η δημιουργία του κόσμου και του ανθρώπου

Το Χάος έκανε δυο παιδιά, τη Νύχτα και το Έρεβος. Έρεβος, λέγανε οι αρχαίοι ό,τι βρίσκεται κάτω από τα πόδια μας, μέσα στη γη και τόσο μακριά, όσο ο ουρανός από πάνω μας. Από τη Νύχτα και το Θάνατο γεννήθηκαν ο Έρωτας και η Ημέρα.
Η δημιουργία της γης παραμένει αδιευκρίνιστη.


Η Νύχτα


Τα πρώτα ζωντανά πλάσματα ήταν τα παιδιά της γης και του Ουρανού, περίεργα τέρατα, οι Κύκλωπες και κατά κύριο λόγο οι Τιτάνες. Ο πατέρας τους ο Ουρανός, τα μισούσε. Ο Τιτάνας Κρόνος κυβερνούσε το σύμπαν με τη Ρέα, τη σύζυγό του, μέχρι την ημέρα που ο γιος του Δίας, επαναστάτησε εναντίον του. Ο Κρόνος καθώς γνώριζε ότι κάποιο από τα παιδιά του θα τον έριχνε από το θρόνο, υποχρέωνε τη γυναίκα του Ρέα, να του παραδίδει τα νεογέννητά της, τα οποία, έπειτα, καταβρόχθιζε.
Όταν γεννήθηκε ο Δίας, όμως, η Ρέα, αντί για το νεογέννητο, έδωσε στον Κρόνο μια πέτρα τυλιγμένη στα σπάργανα, την οποία αυτός κατάπιε στη συνέχεια. Όταν ο Δίας μεγάλωσε, εξανάγκασε τον πατέρα του να βγάλει από την κοιλιά του την πέτρα και τα πέντε πρώτα παιδιά που είχε καταπιεί. Η πέτρα τοποθετήθηκε στους Δελφούς. Ο πόλεμος μεταξύ του Κρόνου και των παιδιών του ήταν φοβερός` μπορεί κανείς να δει την αναπαράσταση του στη δωρική ζωφόρο του Παρθενώνα. Οι τιτάνες νικήθηκαν και ο Δίας τους τιμώρησε χωρίς έλεος. Ο Άτλας για παράδειγμα καταδικάστηκε να σηκώνει τη γη στους ώμους του. Έμεινε στον Δία να ξεφορτωθεί τον Τυφώνα και τους Γίγαντες.


Ο Έρως


Μέχρι το σημείο αυτό, δεν είχε εμφανιστεί κανένα ανθρώπινο ον. Ένας από τους Τιτάνες, που από την αρχή της διαμάχης είχε πάρει το μέρος του Δία, ανέλαβε να δημιουργήσει τον άνθρωπο. Αυτός ήταν ο Προμηθέας, ο οποίος συνοδευόταν από τον αδελφό του Επιμηθέα, ένα άμυαλο ον, που έδωσε όλα τα δώρα στα ζώα και δεν άφησε τίποτα για τους ανθρώπους. Τότε ζήτησε τη βοήθεια του Προμηθέα, ο οποίος αρχικά έδωσε στους ανθρώπους την ικανότητα να στέκονται όρθιοι. Έπειτα έκλεψε από το άρμα του Ήλιου τη φωτιά, την οποία έδωσε στους ανθρώπους μ΄ έναν πυρσό.
                       
Συνεχίζεται

Source: Anne Marie Buttin
Wikipedia.org




Παρασκευή 1 Μαΐου 2009

Η ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ

Η αρχαία Ελλάδα,μεταξύ του 700 & 600 π.Χ.

Δεν είναι εύκολο να κατανοήσει κάποιος πως ένας λαός με σκέψη ορθολογιστική, όπως ήταν οι Έλληνες, επινόησε τόσο εξωπραγματικές ιστορίες και έφτασε να τις πιστέψει. Ουσιαστικά η μυθολογία είναι το ακριβώς αντίθετο της λογικής, του λόγου.
Για να μπορέσουμε να το εξηγήσουμε, πρέπει πρώτα να αποδεσμεύσουμε τη θρησκεία από τη μυθολογία. Αν κάποιοι μύθοι προσπαθούν να εξηγήσουν κάποια φυσικά φαινόμενα που συνδέονται με μια θεότητα (π.χ. η λατρεία της Δήμητρας συνδέεται με το φυτικό κύκλο της αναγέννησης της φύσης), ωστόσο δεν μπορούμε να επεκτείνουμε τη σχέση αυτή με το σύνολο της μυθολογίας. Πρέπει πρώτα απ΄όλα να κατανοήσουμε ότι η ιεροτελεστία προηγούνταν του μύθου. Μπροστά σε ένα τελετουργικό αρχαίο και δυσνόητο, συνέθεσαν την ιστορία του θεού, τον τοποθέτησαν μέσα στο χωροχρόνο, του έδωσαν ποικίλα επίθετα, ανάλογα με τις ιδιότητες που εμφανίζει. Έπρεπε να βρεθούν εικόνες εύληπτες για το μέσο άνθρωπο, με τις οποίες να μπορέσει να ταυτιστεί. Η μυθολογία αναπτύχθηκε σε συνάρτηση με δυο άλλες αρχές της ελληνικής θρησκείας, τον πολυθεϊσμό και τον ανθρωπομορφισμό.

Δελφοί

Η ανάγνωση των μύθων δεν ήταν απλώς ψυχαγωγία. Πολλές θεωρίες που αναπτύχθηκαν με τον καιρό είχαν ξεκινήσει από τους μύθους. Ωστόσο θα χρειαζόταν πολύς χρόνος και θα ήταν ιδιαίτερα σύνθετο αν επιχειρούσαμε να τις αναλύσουμε. Μπορούμε μόνο να επισημάνουμε τις πιο πρόσφατες. Ο G. Dumézil διατύπωσε την άποψη ότι η κοινωνική οργάνωση, σύμφωνα με τις τρεις βασικές λειτουργίες των ινδοευρωπαϊκών λαών, εθνική κυριαρχία, πόλεμος και οικονομική παραγωγή, αντικατοπτρίζονται στη θρησκεία. Και όμως, κι ο ίδιος συμπέρανε ότι η θεωρία αυτή είναι αρκετά δύσκολο να αποδειχθεί σε σχέση με την ελληνική θρησκεία.
Οι σύγχρονοι ψυχολόγοι βλέπουν στους μύθους ένα μέσο για να έρθουν στο φως οι εσωτερικές πνευματικές διεργασίες και το υποσυνείδητο του ανθρώπου.
Πρέπει να προσθέσουμε ότι κάποιοι μύθοι επέτρεψαν στους Έλληνες πολίτες να μάθουν και να διεκδικήσουν το απώτερο παρελθόν της οικογένειας και των θεσμών τους. Όλοι οι αστικοί οργανισμοί έχουν κάποια ιστορία που τονίζει το παρελθόν και την αξία τους.
Όπως αναφέρει ο P. Grimal (La religion grecque): «Ο Ελληνισμός προσέφερε θεμελιώδες έργο για την πρόοδο της ανθρώπινης σκέψης. Χάρη στη μυθολογία, το ιερό στοιχείο σταμάτησε να είναι τρομακτικό και ένα σκοτεινό μέρος της ψυχής άνοιξε τις πύλες του στη σκέψη».


Ο ΗσίοδοςΟ Όμηρος

Μπορεί ο Όμηρος και ο Ησίοδος να δημιούργησαν την γενεαλογία των θεών, όμως το έργο τους δεν θεωρούνταν σε καμιά περίπτωση ιερό. Κάθε άνθρωπος είχε το δικαίωμα να μην πιστεύει, αρκεί να μη δρούσε ενάντια στις ιερουργίες και τις τελετές. Η πίστη του πληθυσμού είχε συγχωνευτεί με την ιεροτελεστία. Οι ιερουργίες δεν αμφισβητήθηκαν ποτέ και διατηρηθήκαν για μεγάλο χρονικό διάστημα.


Συνεχίζεται

Source: Anne Marie Buttin
Marie Delcourt
Wikipedia.org

Παρασκευή 31 Οκτωβρίου 2008

Αναζητώντας την αιώνια ζωή

Στο Βρετανικό Μουσείο, στο τμήμα το αφιερωμένο στην Αίγυπτο, υπάρχει ένας τεράστιος όγκος εκθεμάτων πραγματικά αξιοζήλευτος.
Έμεινα αρκετές ώρες μελετώντας τα ταφικά εκθέματα που αφορούν στην
μουμιοποίηση των νεκρών. Υπάρχουν  λεπτομερείς εξηγήσεις, αν θες να
εμβαθύνεις στο θέμα, καθώς και οπτικοακουστικό υλικό.
Στην συνέχεια ψάχνοντας στοιχεία στο διαδίκτυο, βρήκα μια ενδιαφέρουσα
ανάλυση στο παρακάτω link. Αξίζει να το μελετήσετε.


φυσική μουμιοποίηση
Στην Αρχαία Αίγυπτο λοιπόν, σύμφωνα με τις νεκρικές δοξασίες, ο νεκρός πρέπει να κάνει ένα μεγάλο ταξίδι. Στα αρχαία Αιγυπτιακά η έννοια νεκρός δεν υπάρχει, αντικαθίσταται από την λέξη "δυτικός" επειδή οι νεκρικές σωροί ταξίδευαν ως τη δυτική όχθη του Νείλου για να ακολουθήσουν οι νεκρικές φροντίδες. Στο σημείο αυτό υπάρχουν όλες οι εγκαταστάσεις (εργαστήρια) και φυσικά οι άνθρωποι που θα τα φροντίσουν όλα αυτά.

Μια ολόκληρη συντεχνία, σεβαστή από το λαό, κρατικών τεχνιτών, οι οποίοι είναι εγκατεστημένοι εδώ, ζει και εργάζεται, μακριά από την πόλη εξ αιτίας της δυσοσμίας φυσικά, αλλά και για λόγους υγιεινής. Είναι οι άνθρωποι που κατείχαν ιερές δυνάμεις και εξουσία.

Εδώ ο νεκρός ταριχεύεται, στολίζεται με πολύτιμα κοσμήματα, εξαγνίζεται και στη συνέχεια θάβεται με τα πράγματά του (κτερίσματα), αναθήματα και προσφορές. Ίσως και τους δούλους και τις γυναίκες του.
Όλα αυτά γίνονται, ώστε να είναι έτοιμος για την επόμενη, καλύτερη ζωή!
Επίκεντρο της νεκρικής τους φιλοσοφίας δεν ήταν ο θάνατος, αλλά η ζωή "μετά".
Οι Αιγύπτιοι άρχισαν να ασχολούνται με την ταρίχευση των οστών μεταξύ του 2600-2500 π.Χ.

Ο Πατέρας της Ιστορίας, ο Ηρόδοτος, αναφέρει: "όταν πεθάνει κάποιος επίσημος, οι γυναίκες του σπιτιού αλείφουν τα κεφάλια τους με χώμα. Έπειτα εγκαταλείπουν τη νεκρή σωρό, βγαίνουν από τα σπίτια με ανασηκωμένους χιτώνες, ξεσκεπάζουν τα στήθη τους και χτυπιούνται. Μετά από αυτές τις τελετές στέλνουν το σώμα για βαλσάμωμα".



φυσική μουμιοποίησηΟ ίδιος συγγραφέας μας πληροφορεί   ότι υπήρχαν διαβαθμίσεις στη μουμιοποίηση: Ακριβή, μέτρια και πολύ οικονομική! Εδώ γίνεται σαφές ότι οι άνθρωποι του λαού, η ασθενέστεοη οικονομική τάξη, αφήνονταν στη μοίρα της, σε αντίθεση με τους ευγενείς, τους κρατικούς υπαλλήλους και τους ιερείς.
Η τεχνική, που μόνον υποθέσεις μπορούμε να κάνουμε, βελτιώνεται με την πάροδο του χρόνου. Απαραίτητα υλικά, σύμφωνα με αυτά που γράφονταν στον αιγιπτυακό πάπυρο Ριντ, για την ταρίχευση, ήταν το ρετσίνι, το νάτριο (άσφαλτος και πίσσα) και αρωματικό λάδι:

"Πιθανότατα το νεκρό σώμα πλενόταν και αρωματιζόταν με αρωματικά έλαια και
αλατούχες και ασφαλτούχες ουσίες, πριν ξεκινήσει η κυρίως διαδικασία. Το νεκρό
σώμα, στη συνέχεια, τοποθετείται στο τραπέζι της ανατομίας, και γίνεται μικρή
τομή στην αριστερή κοιλιακή χώρα, όχι μεγαλύτερη από 10 εκατοστά. Το εργαλείο
της τομής είναι ένα απλό λίθινο κοφτερό εργαλείο, ενώ, ακολούθως, με ειδικό
ορειχάλκινο εργαλείο το χέρι του ειδικού αφαιρεί τα εντόσθια και με τομή
το διάφραγμα, τους πνεύμονες και την καρδιά. Τα εντόσθια διατηρούνταν σε τέσσερα δοχεία, ενίοτε και πολυτελή αλαβάστρινα, τα λεγόμενα ΚΑΝΩΒΙΚΑ αγγεία, παραγεμισμένα με άλμη, ή ακόμη και σε δέματα στα οποία μάλιστα συνηθέστατα τοποθετούνταν και κέρινα ειδώλια του πτηνόμορφου θεού Ώρου, ως αποτρόπαιου εναντίον του θεού Τυφώνος (Σηθ)...Κι αν αναρωτιέστε που κατέληγε το περιεχόμενο του εγκεφάλου, εκεί που στην σημερινή επιστημονική θεωρία εδρεύει η γνώση και η ευφυΐα, δεν είναι δύσκολο να καταλάβετε ότι τότε απλά κατέληγε στα σκουπίδια".



 Δεν ξέρω αν, όλοι αυτοί που έτυχαν τέτοιας "περιποίησης", επανήλθαν ποτέ σε κάποια καλύτερη ζωή, αλλά αυτό που κέρδισαν οι επόμενες γενιές, είναι  τα λαμπρά αρχιτεκτονικά οικοδομήματα που θαυμάζουμε στις νεκροπόλεις της Αιγύπτου, και οι επιστήμες.

*Στη θέση της καρδιάς, πάντως, τοποθετούσαν ένα σκαραβαίο ως φυλαχτό.
Για τους αρχαίους Αιγυπτίους, η καρδιά είναι η έδρα της εξυπνάδας και όχι ο εγκέφαλος.



Φωτογραφία από :
http://en.wikipedia.org/wiki/Mummy

Φωτογραφία από :
http://en.wikipedia.org/wiki/Mummy





* Οι τρεις τελευταίες φωτογραφίες επιλέκτηκαν από τη Wikipedia, διότι οι δικές μου έκαναν φτερά παρέα με το laptop που τις φιλοξενούσε.
Οι παραπάνω που είδατε, τραβήχτηκαν με το κινητό.




Αναγνώσματα:

Σάββατο 16 Αυγούστου 2008

Αρματοδρομία

…Ο νικητής του αγώνα δρόμου έδινε το όνομά του στην Ολυμπιάδα.




Η πολιτιμότερη νίκη ήταν αυτή στην αρματοδρομία, που θύμιζε το θρύλο του Πέλοπα, όπως παριστάνεται στο αέτωμα του ναού του Δία στην Ολυμπία. Σύμφωνα με το μύθο, ο Οινόμαος ήταν βασιλιάς της Πίσας, γιος του θεού Άρη. Με τη σύζυγό του Ευαρέτη απέκτησαν μια πανέμορφη κόρη την Ιπποδάμεια, την οποία ο Οινόμαος δεν ήθελε να την παντρέψει, γιατί κατά μια εκδοχή την είχε ερωμένη και κατά μιαν άλλη είχε πιστέψει σε ένα μαντικό χρησμό ότι θα φονευόταν από το γαμπρό του. Διακήρυσσε λοιπόν ότι θα έδινε ως σύζυγο την Ιπποδάμεια σε όποιον νικούσε σε αρματοδρομία αντοχής, με αφετηρία τον ναό του Δία στην Ολυμπία και τέρμα το Ναό του Ποσειδώνα στον Ισθμό της Κορίνθου.

A modern recreation of chariot racing in Puy du fou

Καθώς είχε σπουδαία και πολύ γρήγορα άλογα, δώρο του πατέρα του, του Άρη, και είχαν θεϊκή δύναμη και αντοχή, ο Οινόμαος νικούσε πάντα τον αντίπαλό του και υποψήφιο γαμπρό του. Στην συνέχεια σκότωνε τον ηττημένο.



Ο Πέλοπας αρχηγός των Αχαιών , παρουσιάστηκε για να διαγωνιστεί με τον Οινόμαο και ζήτησε την κόρη του για γυναίκα, αφού είχε φροντίσει να εξαγοράσει προηγουμένως τον Μύρτιλο, τον ηνίοχο του Οινόμαου, γιο του θεού Ερμή.
Ο Πέλοπας υποσχέθηκε στον Μύρτιλο ότι θα του έδινε το μισό βασίλειο ή την Ιπποδάμεια για μια νύχτα. Τότε ο Μύρτιλος αντικατέστησε τα καρφιά του άξονα του μπροστινού τροχού, στο άρμα του βασιλιά, με κέρινα. Μόλις ξεκίνησε ο αγώνας το τέθριππο του βασιλιά αναποδογύρισε και ο Οινόμαος σκοτώθηκε. Ο Πέλοπας κέρδισε τον αγώνα χωρίς δυσκολία και παντρεύτηκε την Ιπποδάμεια.


Η αναπαράσταση του Οινόμαου στην αρματοδρομία κοσμούσε το ανατολικό αέτωμα του περίφημου Ναού του Δία στην Ολυμπία.
Από τον μύθο εμπνεύσθηκαν οι μέγιστοι των τραγικών ποιητών Ευριπίδης και Σοφοκλής και συνέγραψαν και οι δύο τραγωδίες με τίτλο « Οινόμαος».



Εικόνες από: www.wikipedia.org
Αναγνώσματα: Anne Marie Buttin, Η κλασική Ελλάδα
Wikipedia

Σάββατο 5 Απριλίου 2008

Ο Χρόνος







Ο υπολογισμός του χρόνου δεν απασχολούσε ιδιαίτερα τον μέσο Έλληνα. Υπήρχαν, ωστόσο, ήδη κατά τον 5ο αιώνα π.Χ δύο όργανα για τον υπολογισμό του χρόνου:
Ο γνώμων, ένας ηλιακός πίνακας που χρησίμευε ως ρολόϊ, και η κλεψύδρα.

Ο ηλιακός πίνακας ήταν φορητός . Η κάθετη ακίδα, που είχε τοποθετηθεί σε συνάρτηση με ένα οριζόντιο διάγραμμα από τον αστρονόμο Μέτωνα επεσήμαινε το μήκος των σκιασμένων περιοχών στον πίνακα. Οι ενδείξεις αυτές μπορούσαν να χρησιμεύσουν ως σημεία αναφοράς για να οριστεί, για παράδειγμα, μια συνάντηση.




Η πήλινη κλεψύδρα (κλέπτειν ύδωρ) ήταν γεμάτη με νερό και επεσήμαινε το πέρασμα της ώρας σε συνάρτηση με την ομαλή απορροή του νερού. Η κλεψύδρα χρησίμευε και στα δικαστήρια για να υπολογίζεται ο χρόνος αγόρευσης κάθε ομιλητή. Το νερό όμως, σταματούσε να κυλάει όταν γινόταν η προσκόμιση των αποδεικτικών στοιχείων ή όταν καλούνταν να καταθέσουν μάρτυρες.





Η διαίρεση της ημέρας παρέμενε πάντοτε αόριστη. Ο μέσος Έλληνας σηκωνόταν νωρίς με την ανατολή του ήλιου, και διαιρούσε τη μέρα ανάλογα με τα καθήκοντα που του είχε αναθέσει η πολιτεία, τις προσωπικές του δουλειές και τα γεύματα.
Οι θρησκευτικές γιορτές στην Αθήνα ήταν πολυάριθμες και ρύθμιζαν τη ζωή της πόλης καθώς και τη χρονκή διαίρεση του έτους. Το επίσημο έτος ξεκινούσε από το μήνα Εκατομβαιώνα. Ο μήνας με τις περισσότερς γιορτές ήταν ο Πυανοψιών ( Οκτώβριος). Οι πανελλήνιοι αγώνες αποτελούσαν ιδιαίτερο σημείο αναφοράς.




Ένα γνωστό μας ηλιακό ρολόϊ είναι οι αέρηδες στη Ρωμαϊκή αγορά. Είναι ένα άρτιο αρχιτεκτονικώς οκτάγωνο οικοδόμημα, από πεντελικό μάρμαρο, που στις μετώπες του υπάρχουν γλυπτά των φτερωτών ανέμων με τα ονόματά τους.
Στην κορυφή της κωνικής στέγης του, υπήρχε ένας ορειχάλκινος ανεμοδείκτης σε μορφή Τρίτωνα, που έχει χαθεί.









Η διαίρεση του έτους

Θερινοί μήνες
Εκατομβαιών -> Ιούλιος
Μεταγειτνιών -> Αύγουστος
Βοηδρομιών -> Σεπτέμβριος

Φθινοπωρινοί μήνες
Πυανοψιών -> Οκτώβριος
Μαιμακτηριών -> Νοέμβριος
Ποσειδεών -> Δεκέμβριος

Χειμερινοί μήνες
Γαμηλιών -> Ιανουάριος
Ανθεστηριών -> Φεβρουάριος
Ελαφηβολιών -> Μάρτιος

Ανοιξιάτικοι μήνες
Μουνιχιών -> Απρίλιος
Θαργηλιών -> Μάϊος
Σκιροφοριών -> Ιούνιος







http://www.sundials.gr/what_is_it.htm
http://en.wikipedia.org/wiki/Sun_dial
http://www.geocities.com/sfetel/gr/astrolabe_g.htm
http://www.youtube.com/user/ScienceOnline
Anne Marie Buttin : Η κλασική Ελλάδα

Παρασκευή 14 Μαρτίου 2008

Η πόλη

Akropolis_by_Leo_von_Klenze
Στους αρχαίους χρόνους, οι Έλληνες ζούσαν σε φτωχά χωριά. Τα γειτονικά χωριά ενώθηκαν και γεννήθηκε η πόλη. Έτσι έγινε και με την Αθήνα. Σε μια πεδιάδα ανοιχτή προς τη θάλασσα, περιτριγυρισμένη από τα βουνά Πάρνηθα, Πεντέλη, Υμηττό, δημιουργήθηκε ένας οικισμός, που το κέντρο του βρισκόταν στην Ακρόπολη. Αυτή η συνένωση χωριών, που σύμφωνα με το θρύλο, οφείλεται στον Θησέα, πήρε το όνομα Αθήνα.



ancient_athens
Η πόλη αρχικά περιελάμβανε την Ακρόπολη και την πόλη που βρισκόταν στα μεσόγεια. Αναπτύχθηκε γύρω από την Ακρόπολη, στα βορειοδυτικά, προς τον Κεραμεικό, τη συνοικία των αγγειοπλαστών. Η αγορά του Κεραμεικού υπήρξε ο πρώτος τόπος πολιτικής, οικονομικής και θρησκευτικής συνάθροισης.
ancient_athens

Τα σπουδαία μνημεία της Ακρόπολης, της αγοράς και των Γυμνασίων, θαυμάζονταν από τους επισκέπτες, ήδη κατά τον 5ο αιώνα π.Χ. αλλά οι δρόμοι της πόλης ήταν σε άθλια κατάσταση. Στενοί, κακοτράχαλοι και γεμάτοι στροφές και, ιδιαίτερα στις φτωχογειτονιές, πλαισιωμένοι από κατοικίες ακαλαίσθητες και ανορθολογικά κτισμένες. Τα ζώα, ακόμα και τα γουρούνια, περιφέρονταν ελεύθερα και κυλιούνταν στα βρόμικα νερά των δρόμων...


Οι διάφοροι επαγγελματίες συγκεντρώνονταν όπως και σήμερα σε κάποιους -ιδιαίτερα θορυβώδεις- δρόμους. Γενικά, οι δρόμοι -με ελάχιστες εξαιρέσεις- δεν ήταν πλακόστρωτοι, ούτε φωτίζονταν τη νύχτα. Έτσι όποιος πήγαινε σε κάποια εκδήλωση ή κάποιο δείπνο, επέστρεφε σπίτι του κρατώντας αναμμένους δαυλούς, αλειμμένους με ρητίνη.
Acropolis_from_south-westΗ πόλη συνέχιζε να επεκτείνεται κατά τους ελληνιστικούς χρόνους, ενώ ταυτόχρονα αποκτά όλο και μεγαλύτερη αίγλη.


Athens_Roman_Agora


Η ρωμαϊκή Αγορά ιδρύεται στο τέλος της ελληνιστικής περιόδου. Η επέκταση συνεχίζεται και κατά τη ρωμαϊκή και τη μετέπειτα βυζαντινή περίοδο, καθώς και επί τουρκοκρατίας, μέχρι τη στιγμή που η Ελλάδα απέκτησε την ανεξαρτησία της , το 1832, και έκανε την Αθήνα πρωτεύουσά της, το 1834.

Φωτογραφίες από τη Wikipedia

Δευτέρα 10 Μαρτίου 2008

Η ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ

Στοά του ΑττάλουΗ ελληνική συνεισφορά στην αρχιτεκτονική έχει να κάνει περισσότερο με την εξωτερική εμφάνιση και το αισθητικά "ωραίο", παρά με τις μεθόδους οικοδόμησης.









Κυκλώπειο τείχοςΗ αρχιτεκτονική, τέχνη της ανοικοδόμησης, είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τα υλικά που είχαν -σε κάθε εποχή- στη διάθεσή τους οι κατασκευαστές. Ανάλογα με τα υλικά που χρησιμοποιούνταν (αρχικά σκληρές και ύστερα πιο μαλακές πέτρες, λευκό μάρμαρο), οι αρχαίοι Έλληνες έδιναν ιδιαίτερη έμφαση στις σωστές διαστάσεις, στη διακόσμηση, στην εξωτερική ποιότητα του κτιρίου, ενώ λιγότερο τους απασχολούσε η κατασκευή, η δομή του. Είναι προφανές ότι οι πέτρες που τοποθετούσαν, για παράδειγμα, πάνω από τους μυκηναϊκούς τείχους είχαν ως στόχο περισσότερο την αισθητική αρτίωση (=τελείωση, ολοκλήρωση) του μνημείου παρά την οικοδομική του τελειότητα. Η διάσταση των ογκολίθων μπορεί συχνά να εκπλήσσει, αλλά ο τρόπος με τον οποίον τοποθετούνταν είναι ακόμα πιο αξιοθαύμαστος. Οι δημιουργοί των μνημείων αυτών δεν ασχολούνταν κυρίως με τα στατικά προβλήματα, αλλά με την αισθητική.


μονολιθικές κολώνεςΟι Έλληνες χρησιμοποιούσαν διάφορα συστήματα λιθοδομής ανάλογα με την εποχή: το "κυκλώπειο" σύστημα συνιστούσε τη δόμηση με μεγάλες ακατέργαστες πέτρες και μικρότερες οι οποίες φράζουν τα ενδιάμεσα κενά.
Το "πελασγικό" οικοδομικό σύστημα συνήστατο στη χρήση ογκόλιθων ακανόνιστου μεγέθους πιο δουλεμένων.
Το πολυγωνικό σύστημα επέβαλλε τη χρήση ακανόνιστων λίθων, που όμως ήταν κομμένοι σε ορθές γωνίες και οι αρμοί διασταυρώνονταν στην τύχη.


Η πύλη των λεόντων


Το "πελασγικό" χρησιμοποιήθηκε στην αρχαϊκή εποχή και τον 6ο αιώνα π.Χ και μπορούμε να το δούμε σε όλα τα μεγάλα μνημεία, ενώ το πολυγωνικό χρησιμοποιήθηκε στους ελληνιστικούς χρόνους. Τα δυο τελευταία δομικά συστήματα χρησιμοποιούνταν επίσης για την κατασκευή αντερεισμάτων ή για να ενισχύσουν κάποιον εξώστη, όπως ήταν ο ναός του Απόλλωνα στους Δελφούς.





Φωτoγραφίες από τη Wikipedia

Σάββατο 9 Φεβρουαρίου 2008

Οι Κατοικίες των Αρχαίων Αθηναίων



Οι Αθηναϊκές κατοικίες

Οι Αθηναϊκές κατοικίες στο τέλος του 5ου π.Χ αιώνα ακόμα και εκείνες που ανήκαν σε επιφανείς και πλούσιους πολίτες και οι οποίες δεν διέφεραν από τις αντίστοιχες των συμπολιτών τους, ήταν αρκετά ταπεινές.
Για τους Αθηναίους ήταν σπουδαιότερο να κτίσουν πολυτελείς κατοικίες για τους Θεούς τους, παρά να κατασκευάσουν ένα πολυτελές σπίτι για τον εαυτό τους. Κάτι που θα φάνταζε ως ιεροσυλία.


Στις λαϊκές συνοικίες τα σπίτια ήταν μικρά, με δυο ή τρία μικρά δωμάτια στο ισόγειο.
Μερικές φορές υπήρχε και πάνω όροφος που έφτανες με μια μικρή σκάλα.
Οι τοίχοι κτίζονταν με ξύλα, πλίνθους και ένα είδος σκυροδέματος. Στην ηπειρωτική Ελλάδα οι στέγες κατασκευάζονταν με κλίση για την εύκολη απορροή των ομβρίων υδάτων. Στα νησιά προτιμούσαν τις ταράτσες. Οι πόρτες άνοιγαν προς τα έξω. Τα παράθυρα είχαν συχνά τη μορφή φεγγίτη, άλλωστε το γυαλί δεν υπήρχε κατά την πρώιμη αυτή εποχή. Στα δωμάτια έμπαινε λιγοστό φως, ενώ η θέρμανση ήταν ελάχιστη, που προερχόταν από ένα μαγκάλι, που έκαιγε ξυλοκάρβουνα. Στο μαγκάλι μαγειρεύονταν και οι τροφές, ενώ το πρόβλημα του εξαερισμού λυνόταν με αρκετά πρωτόγονο τρόπο: με ένα στειλιάρι μετακινούσαν μια πλάκα της οροφής για να φεύγει ο ατμός και η μυρωδιά. Σε μερικές μεταγενέστερες οικίες υπήρχαν καπνοδόχοι γι αυτή τη δουλειά.


Η κάτοψη των σπιτιών στην αρχή αποτελείτο από μια τετράγωνη μεγάλη αίθουσα με ένα προστώο στο μπροστινό ή στο πίσω μέρος, με δυο κολώνες. Αργότερα κατά τον 4ο αιώνα π.Χ και κυρίως κατά τους Ελληνιστικούς χρόνους τη θέση του μεγάλου δωματίου, παίρνουν δυο δωμάτια που βρίσκονται γύρω από μια αυλή. Ο πιο ευκατάστατοι κτίζουν πιο ευρύχωρα σπίτια. Κάποια μικρότερα δωμάτια που έβλεπαν στο δρόμο, απομονωμένα από το υπόλοιπο σπίτι, χρησίμευαν ως καταστήματα.


Οι τοίχοι καλύπτονταν αρχικά με ασβεστοκονίαμα, ενώ αργότερα απλώς τους έβαφαν.
Τα έπιπλα ήταν περιορισμένα: κρεβάτια με καλύμματα και μαξιλάρια, ανάκλιντρα, χαμηλά τραπέζια-συχνά στρογγυλά που στηρίζονταν σε τρία πόδια- κιβώτια, πήλινες και χάλκινες λάμπες λαδιού, σκαμνάκια, καρέκλες με ψηλή πλάτη. Για διακόσμηση τοποθετούσαν σε διάφορα σημεία του σπιτιού ζωγραφισμένα αγγεία. Πάντως κάποιοι επιφανείς πολίτες πρέπει να είχαν πολυτελέστερα σπίτια. Οι σύγχρονοί του, εκθείαζαν το σπίτι του Αλκιβιάδη, ο οποίος ήταν πλούσιος, εκκεντρικός και επιδειξιομανής.
Είχε βάλλει καλλιτέχνες να ζωγραφίσουν τους τοίχους του σπιτιού του, κρατώντας μάλιστα μέσα στο σπίτι του για τρεις μήνες, παρά τη θέλησή του, το ζωγράφο Αγάθαρχο. Ωστόσο όταν δημοσιεύθηκαν τα υπάρχοντα του, με αφορμή την καταδίκη του για την υπόθεση των ελευσινίων μυστηρίων, αποδείχτηκε ότι ο πλούτος – για το οποίο φημιζόταν το σπίτι του - δεν ήταν τόσο μεγάλος.

Κάθε σπίτι ήταν απομονωμένο σε σχέση με τα άλλα. Από τον 4ο αιώνα π.Χ. εμφανίζονται μεγάλα κτίρια, στα οποία συγκεντρώνονταν περισσότερες από μια κατοικίες. Τα κτίρια αυτά ήταν επίσης συγκεντρωμένα σε οικοδομικά τετράγωνα (συνοικίες).
Οι εξοχικές κατοικίες


Οι πλούσιοι Αθηναίοι είχαν επίσης και εξοχικά σπίτια , κοντά στην Αθήνα, ή μεγάλα αγροκτήματα, μέσα στα οποία υπήρχαν και κατοικίες. Τα πιο σημαντικά τεκμήρια τα βρίσκουμε στα έργα του Ξενοφώντα, που περιγράφει το σπίτι του στον Σκιλλούντα.
Μας πληροφορεί ότι υπήρχε κοιτώνας για τους δούλους με ξεχωριστά δωμάτια για τους άνδρες και τις γυναίκες.
Στη Δήλο, με βάση τα κτίσματα που ανασκάφηκαν, μπόρεσαν να αποκαταστήσουν μια φάρμα της εποχής. Αποτελούνταν από υπνοδωμάτιο, δωμάτιο για τους άνδρες, στάβλους, μαντρί, αποθήκη για να φυλάσσονται τα δημητριακά, αλώνι, μύλο, κελάρι για τα αγγεία και σπανίως έναν ξεχωριστό όροφο.

Σάββατο 24 Νοεμβρίου 2007

Η ΓΛΩΣΣΑ ΜΑΣ




Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

Οι Έλληνες κατεβαίνοντας από τις πεδιάδες του Δούναβη, εισέβαλαν στο δυτικό τμήμα της μεσογειακής λεκάνης κατά το 15 αιώνα π.Χ. Συνάντησαν τους νησιωτικούς λαούς του Αιγαίου, οι οποίοι είχαν δημιουργήσει σπουδαίους πολιτισμούς (τον κρητικό και τον κυκλαδικό). Τούς νίκησαν και τους ανάγκασαν να μεταναστεύσουν. Όταν αποκρυπτογραφήθηκε η Γραμμική γραφή Β, το 1953, αντιληθφήκαμε ότι η Ελληνική γλώσσα είχε ξεκινήσει ήδη από το 15 αιώνα π.Χ. Μπορούμε λοιπόν να δεχτούμε ότι οι ήρωες του Ομήρου μιλούσαν μια αρχαϊκή έκδοση της Ελληνικής γλώσσας. Με κάποιες παραλλαγές είναι η γλώσσα που χρησιμοποιείται ακόμα και σήμερα, τόσες χιλιάδες χρόνια μετά...

Εξαπλώθηκε σ΄όλη τη μεσογειακή λεκάνη. Ο Αλέξανδρος (4ος αιώνας π.Χ) τη μετέφερε μέχρι την καρδιά της Ασίας. Οι Ρωμαίοι (2ος αιώνας π.Χ.) τη μετέφεραν στο λαό της Ρώμης και της κεντρικής Ιταλίας. Τον 1ο μ.Χ. αιώνα, τα Ελληνικά μιλιούνταν και διαβάζονταν σε όλο τον αρχαίο κόσμο.

Η Ελληνική γλώσσα είναι ινδοερωπαϊκής πρoέλευσης. Η μορφή της επιτρέπει να δέχεται και να αφομοιώνει κάποιες παραλλαγές, χωρίς ωστόσο να αλλοιώνεται. Μετά από την εξελικτική της πορεία, έδωσε δημιουργική ώθηση σε παρακλάδια-διαλέκτους, που προυσιάζουν ιδιαίτερο χρώμα ανάλογα με την περιοχή της προέλευσης τους. Ωστόσο, η σχέση τους ήταν πάντοτε ιδιαίτερα δυνατή , πράγμα που βοηθούσε τους Έλληνες να αισθάνονται ότι η γλώσσα είναι ένας αδιάσπαστος συνδετικός κρίκος του λαού τους.

* Γραμμική Β, η οποία προήλθε από τη Γραμμική Α, ένα γραφικό σύστημα, όπου τα σύμβολα αντιπροσώπευαν ως επί το πλείστον συλλαβές. Κάποια ιδεογράμματα αντιπροσώπευαν λέξεις (άνδρας, γυναίκα, σιτάρι), ενώ άλλα συμβόλιζαν μονάδες μέτρησης ή αριθμούς. Γράφονταν από αριστερά προς τα δεξιά, πάνω σε πινακίδες μαλακού αργίλου.

* Τη γλώσσα της εποχής του Ομήρου, η οποία χαρακτηρίζεται από τις πολλαπλές διαλέκτους. Την ιωνική διάλεκτο μιλούσαν στην Εύβοια, στα νησιά του Αιγαίου πελάγους, στις ακτές της Μικράς Ασίας και στις αποικίες των ιωνικών πόλεων. Η αττική διάλεκτος, συγγενική της ιωνικής, ήταν η γλώσσα των ποιητών και των Αθηναίων πεζογράφων, η οποία διδάσκεται ακόμα και σήμερα στην Ελλάδα αλλά και στο εξωτερικό. Την αιολική διάλεκτο μιλούσαν στις ασιατικές ακτές, στη Λέσβο, τη Θεσσαλία και τη Βοιωτία. Τέλος τη δωρική διάλεκτο μιλούσαν στην Πελοπόνησσο στην Κρήτη, στις δωρικές αποικίες στη Σικελία και στη μεγάλη Ελλάδα.

* Το φοινικικό αλφάβητο υιοθετήθηκε από τους Έλληνες στο τέλος του 9ου ή στις αρχές του 8ου αιώνα π.Χ. Συμπληρώθηκε με την προσθήκη των φωνηέντων και βοήθησε στη διάσωση αρχειακών κειμένων.

* Η κοινή, η απλούστερη καθημερινή γλώσσα δημιουργείται από τον 4ο αιώνα π.Χ. και θα καθιερωθεί κατά τους ελληνιστικούς και ρωμαϊκούς χρόνους.

* Τα νέα Ελληνικά, η ομιλούσα ή δημοτική, περιλαμβάνει πολλές απλουστεύσεις. Διατηρείται το αρχαίο αλφάβητο, του οποίου τα σύμβολα -με το πέρασμα των αιώνων- έχουν πάρει διαφορετικές σημασίες.

Τα ελληνικά προφέρονται με αυξομειώσεις του τόνου της φωνής ανάλογα με το αν η συλλαβή είναι μακρά ή βραχεία. Υπάρχουν επίσης πνεύματα, η δασεία και η ψιλή και τόνοι, η οξεία , η βαρεία και η περισπωμένη.-